Wat als je AI-beleid kon spelen

De foto is niet helemaal scherp.

Hij is gemaakt bij de start van een nieuw project bij Fontys.
Het team op de foto koos ervoor om aan mijn idee te werken. We gaan samen onderzoeken hoe we met een serious game organisaties kunnen helpen om betere keuzes te maken over AI. Ik ben super blij dat ze voor Makumi durfde te kiezen.

Het beeld is een beetje wazig,… maar dat past eigenlijk wel.

Ons idee voor de game is nog vaag en de manier waarop organisaties met AI omgaan is ook nog niet scherp.
AI zit al in de organisatie

In veel organisaties gebeurt hetzelfde.

Medewerkers gebruiken ChatGPT om teksten te schrijven.
Copilot verschijnt ineens in Word en Outlook.
Notulen worden automatisch samengevat.

En ondertussen stelt bijna niemand de vraag:

willen we dit eigenlijk?
wat mag er met AI?
wat doen we met onze data?
wie is verantwoordelijk als het misgaat?

AI komt binnen via de praktijk.

Beleid volgt meestal pas later.
Het gesprek dat nooit gevoerd wordt

Tijdens AI-sessies in verschillende sectoren zag ik iets opvallends.

Iedereen heeft een mening over AI.

Maar zodra het gesprek richting keuzes gaat, loopt het vast.

Dan komen de moeilijke vragen:

Wat als een medewerker niet met AI wil werken?
Kun je dat verplichten?
Wie is verantwoordelijk voor fouten in een AI-gegenereerde offerte?
Wat gebeurt er met je data als een Amerikaans bedrijf ermee traint?

Dat zijn geen technische vragen.

Dat zijn organisatievragen.
Van praten naar spelen

Daarom begon ik te experimenteren met een andere vorm.

Geen training.
Geen rapport.

Maar een serious game.

In het spel nemen deelnemers rollen aan binnen een organisatie.
Ze krijgen scenario’s waarin AI een rol speelt.

Ze moeten keuzes maken.

Niet hypothetisch.
Maar alsof het morgen gebeurt.

We leggen de keuzes vast.

En ineens ontstaat er iets wat er daarvoor niet was:‍

een eerste aanzet tot gezamenlijk beleid.
Een tool om besluiten te oefenen

Het spel is nog in ontwikkeling.

Scenario’s worden getest.
Experts op het gebied van technologie, ethiek en recht kijken mee.
En een team studenten onderzoekt hoe je zulke dilemma’s vertaalt naar een spel.

Het doel is simpel.

Een middag spelen.

En daarna ligt er iets op tafel wat er daarvoor nog niet was:

een lijst met keuzes waar een organisatie het over eens is.
AI wacht niet tot organisaties klaar zijn.

Het staat al op de laptop van je collega.

De vraag is dus niet:

gaan we AI gebruiken?

De vraag is:

hoe gaan we er samen mee om?